Herbestemming en herontwikkeling

Het antwoord op leegstand van monumenten

Het herbestemmen of herontwikkelen van gebouwen is een complexe opgave. Dat geldt zeker voor monumentale gebouwen. Aan ideeën voor een nieuwe invulling ontbreekt het meestal niet, maar het is de vraag of de beoogde bestemming economisch en technisch haalbaar is en of het recht doet aan het gebouw en de omgeving. Een onafhankelijke, ervaren blik kan in zo’n geval helpen om de brug tussen wens en daad te slaan. Het Monumentenhuis Brabant kan die professionele inbreng leveren. Wij zetten ons met hart en ziel in om leegstaande gebouwen weer een duurzame hartslag te geven.

 

Haalbaarheidsstudies

Of het nu gaat om de herbestemming en herontwikkeling van een kerkgebouw, een fabriekscomplex of een winkelpand, inzicht in de kansen, kosten, rendementen en risico’s is te allen tijde van belang voor een weloverwogen aanpak. Het is belangrijk om vroegtijdig na te denken over het gebruik van het gebouw. Maar ook: wat past bij het gebouw en de omgeving, wat staat het bestemmingsplan toe, waar is vraag naar? Allemaal zaken die in samenhang met elkaar moeten worden overwogen. De haalbaarheidsstudie zoals die door het Monumentenhuis Brabant wordt voorgesteld bestaat uit een tweetal onderdelen: een kaderstudie en een ontwikkelingsstudie. In de kaderstudie worden de kaders en grenzen zichtbaar gemaakt, terwijl in de ontwikkelingsstudie de mogelijkheden van nieuw gebruik worden onderzocht. Een realistische, marktgerichte benadering staat daarbij voorop. De resultaten worden uitgewerkt in schetsontwerpen, die vervolgens worden doorgerekend. Kostenramingen en exploitatieramingen bieden inzicht in de financiële haalbaarheid, ook op de lange termijn. Met het advies dat uit de ontwikkelingsstudie volgt kan de eigenaar een afgewogen besluit nemen over de toekomst van een gebouw of een complex.

 IMG_5414

Brede dienstverlening

Behalve voor het uitvoeren van haalbaarheidsstudies, kunt u bij het Monumentenhuis Brabant terecht voor de ontwikkeling van strategische visies en beleid op het gebied van leegstand en herbestemming, waardenstellend onderzoek, het ontwikkelen van programma’s en concepten ten behoeve van herontwikkelingsscenario’s en onderzoek naar ruimtelijke inpassing en ontwikkelingsmogelijkheden. Maar ook procesbegeleiding en de uitvoering van herbestemmingsprojecten zijn bij ons in goede handen. Alle werkzaamheden worden door ons in nauwe samenwerking met alle relevante partijen uitgevoerd.

 

Monumentenhuis Brabant: ondernemend in erfgoed

Monumentenhuis Brabant BV is de werkmaatschappij van Stichting Behoud Monumenten Brabant. Dit is een ideële stichting die tot doel heeft de kwaliteit van de integrale monumentenzorg in de provincie Noord-Brabant te bevorderen. Monumentenhuis Brabant BV vormt onderdeel van een kennisketen op het gebied van erfgoedzorg. Als zodanig worden nauwe contacten onderhouden met overheden en andere relevante partijen.

De medewerkers van het Monumentenhuis worden gedreven door de vraag hoe de instandhouding en de doorontwikkeling van monumentale en cultuurhistorische waardevolle gebouwen haalbaar en betaalbaar kunnen worden gemaakt. Wij gaan voor realistische plannen, vanuit onze missie als cultureel ondernemer.

DSC_0847

 

De kracht van samenwerking

Zoals al gezegd is herbestemming een complexe opgave. Om de groeiende leegstand van monumentale gebouwen in onze provincie tegen te gaan hebben Monumentenhuis Brabant en Nibag de krachten gebundeld. Nibag is een allround huisvestingsadviesbureau met ruime expertise op het gebied van proces- en projectmanagement en herbestemming. Monumentenhuis Brabant en Nibag beschikken over aanvullende kennis en expertise, zodat overheden en eigenaren voortaan kunnen rekenen op de beste ondersteuning vanuit één kenniscentrum. Overheden, stichtingen, bedrijven en particulieren kunnen bij het Monumentenhuis Brabant terecht met al hun vragen over leegstand, onderhoud en herbestemming.

 

Subsidieregeling Stimulering Herbestemming Monumenten werkt positief

In 2011 is door het Ministerie van OCW de Subsidieregeling Stimulering Herbestemming Monumenten ingesteld. De subsidieregeling Stimulering Herbestemming Monumenten voorziet in een subsidie voor haalbaarheidsonderzoek en voor noodmaatregelen om een monument tijdelijk wind- en waterdicht te maken. Niet alleen voor rijksmonumenten, maar ook voor provinciale en gemeentelijke monumenten, alsmede voor cultuurhistorisch waardevol vastgoed kan een subsidieaanvraag worden ingediend.

Om meer inzicht te krijgen in de effecten, werking en bruikbaarheid van de subsidieregeling hebben het Ministerie van OCW en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) een evaluatie laten uitvoeren. Dit is gedaan door bureau Berenschot.

In het eindrapport Evaluatie Subsidieregeling Stimulering Herbestemming Monumenten  (april 2014) komt tot uiting dat de subsidieregeling een accelererende werking heeft en dat herbestemming dankzij de subsidie eerder uit de startblokken komt. Initiatiefnemers van herbestemmingen in de monumentensector beschouwen de herbestemmingsregeling van de RCE als een echte steun in de rug.

grafiek voor website 1..

 

 

 

 

 

 

(Uit: Evaluatie Subsidieregeling Stimulering Herbestemming Monumenten; 2014)

grafiek voor website 1..

 

 

 

 

 

 

(Uit: Evaluatie Subsidieregeling Stimulering Herbestemming Monumenten; 2014)

 

Dankzij de subsidie wordt herbestemming dus eerder overwogen, zo blijkt uit de evaluatie. In 30% van de gevallen waarvoor in 2012 en 2013 een onderzoek is gesubsidieerd, is inmiddels een herbestemming gerealiseerd of is een stap gezet naar planuitwerking. In nog eens 30% van de gevallen wordt die stap naar verwachting binnenkort gezet.

 

Meerwaarde

Bijna driekwart van de respondenten op de enquête geeft aan dat het haalbaarheidsonderzoek niet zou zijn uitgevoerd zonder subsidie. Subsidieaanvragers blijken vooral onderzoek te laten verrichten naar de bouwkundige aspecten, de marktvraag, het kostenplaatje en de cultuurhistorische waarde van monumenten. Het haalbaarheidsonderzoek verschaft volgens hen goed inzicht in de gebruiksmogelijkheden, financiële aspecten en eventuele knelpunten bij herbestemming.

Ook geven de respondenten aan dat de subsidie een meerwaarde heeft voor het proces. Met de subsidieregeling geeft de Rijksoverheid aan herbestemming belangrijk te vinden, waardoor monumenteigenaren zich gesteund weten.

Eén van de sterke punten is verder dat de regeling ruimte biedt om het onderzoek naar eigen inzicht in te richten, zodat maatwerk mogelijk is.

IMG_9036 (Medium)