Stellingmolens in Noord-Brabant

Plaats Status Naam Molen Adres
Best Monument De Volharding H. Hartstraat 1a
Budel Monument Nooit Gedagt Meemortel 24
Diessen Monument Stella Polaris Maasdijk 76
Dongen Monument Koningin Wilhelmina Windmolenweg 14
Etten-Leur Monument De Bisschopsmolen Bisschopsmolenstr.235
Etten-Leur Monument De lelie Geerkade 45
Gemert Monument De Bijenkorf De Elding 2
Heeswijk-Dinther Monument Kilsdonkse Molen Kilsdonkseweg 4-6
Hooge Zwaluwe Monument Zeldenrust Kerkdijk 21
Kaatsheuvel Monument De Eendragt Zuidhollandsedijk 185
Katwijk (NB) Monument Molen Katwijk Lange Linden 30
Megen Monument Desiré Molenstraat 2
Nieuwkuijk Monument Emma St. Joristraat 16
Nieuw-Vossemeer Monument Assumbrug Veerweg 1
Oirschot Monument De Korenaar De Korenaar 49
Oisterwijk Monument Kerhovense Molen / Onvermoeid Langvennen Oost 120
Oss Monument Zeldenrust / De Zwaluw Kruisstraat 39
Oss Monument Nieuw Leven Brouwerstraat 49
Oudemolen (NB) Monument De Oude Molen Oudemolensedijk 16
Raamsdonksveer Monument De Onvermoeide Hoevendijk 1
Ravenstein Monument De Nijverheid / De Raaf Molensingel 6
Rijkevoort Monument Luctor et Emergo Kapelstraat 31
Roosendaal Monument De Twee Gebroeders Amerikalaan 10c
Terheijden Monument De Arend Molenstraat 40
Veldhoven- Oerle Sint Jan Hoogeind 35
Veen Monument De Hoop Maasdijk 381
Wijk en Aalburg Monument De Twee Gebroeders Maasdijk 28
Willemstad (NB) Monument D’Orangemolen Bovenkade 11
Woudrichem Nooit Gedagt Rijkswal 7
Zeeland-’t Oventje Monument Sint Victor Verbindingsweg 3
Zevenbergen Monument Fleur Lage Wipstraat 80

Stellingmolen

Een stellingmolen is een windmolen die hoog genoeg moet zijn, om binnen de bebouwde kom voldoende wind te kunnen vangen, de ‘vrije windvang’. Om dan de molen te kunnen bedienen moet er halverwege de hoogte een stelling zijn, die rondom de molen loopt. Vanaf deze stelling bedient de molenaar de molen om te kruien en het voorleggen van de zeilen aan de wieken. Beneden beschikt men op deze manier tevens over een grote ruimte om met paard en wagen naar binnen te kunnen rijden. De voet van een stellingmolen is meestal van steen, vanaf de stelling omhoog is het vaak een houten constructie. De hoogste molen ter wereld is een stellingmolen: De stadsmolen van Schiedam isaan de bovenste wiek bijna 45 meter hoog. De stelling rust met schoren en liggers tegen de molen of met staanders op de grond. Voor het kruien wordt de kruiketting tussen de planken vastgehaakt aan een ligger. Ook komt een rondgaande ketting, die aan de stelling vast zit voor. Hier wordt dan met een kruilier gekruid. De staart van de molen wordt vastgezet met de kruiketting en de bezetketting, die ook om een ligger gehaakt wordt. Soms heeft de stelling van een stenen molen niet allemaal even grote vakken, maar is één van de vakken smaller, het zogenaamde roevak. Bij het steken van nieuwe borstroeden werd dit vak opengemaakt en werden de roeden hierdoor omhoog gehesen.