Project “Ambassadeurs religieus erfgoed”

Als opmaat naar “2008, Jaar van het religieuze erfgoed” heeft Stichting Monumentenhuis Brabant in samenwerking met Stichting Brabantbeeld een aantal initiatieven genomen ten behoeve van het behoud van het religieuze erfgoed, waaronder het project “Ambassadeurs religieus erfgoed”. Een eerste gespreksronde is geweest in 2006-2007.

Tijdens hun bezoeken aan alle 68 Brabantse gemeenten hebben de ambassadeurs aandacht gevraagd voor het belang van het behoud van het religieus erfgoed, het belang van een actief gemeentelijk beleid in deze en het van belang van communicatie met kerkeigenaren (voorkomen ontstaan onomkeerbare situaties; zorgvuldige herbestemming).

Een tweede bezoek heeft in 2009 en 2010 plaatsgevonden. De bevindingen van de ambassadeurs, zijn in een brochure vastgelegd, met daarbij de volgende aanbevelingen;

  1. Het ontwikkelen van een gemeentelijke visie en het opstellen van een gemeentelijk beleidsplan voor het religieus erfgoed is wenselijk en noodzakelijk; het maakt een onderbouwing mogelijk waarom iets wel of niet wordt opgepakt en het geeft een kader voor toekomstig handelen.
  2. Het blijvend stimuleren van het aangaan van goede, regelmatige, zo mogelijk structurele, relaties met kerkelijke actoren, verdient aanbeveling. Het bestaan van dergelijke relaties is een succesfactor gebleken bij het behoud en herbestemmen van cultuurhistorisch waardevol religieus erfgoed. Een proactieve houding is hierbij van belang.
  3.  Het behoud van waardevol religieus erfgoed is ook een zaak die niet-kerkelijken aangaat. Zij erkennen vaak het belang van het behoud en herbestemming en zijn persoonlijk geraakt wanneer sloop aan de orde is. Het verdient aanbeveling om betrokken burgers en niet-confessionele politieke partijen te betrekken in de acties rond genoemde problematiek.
  4. Het vergroten van de overheidsbijdrage (rijks- provinciaal en gemeentelijk) bij de instandhouding van monumentale en beeldbepalende kerken en kloosters verdient aanbeveling.
  5. De instelling van een tegemoetkomingregel voor bijvoorbeeld haalbaarheidsonderzoeken, bouwhistorische onderzoeken e.d. bij herbestemming van kloosters en kerken, is wenselijk en noodzakelijk. Binnen de “Subsidieregeling Cultureel Erfgoed“ van de Provincie Noord-Brabant bestaat nu die mogelijkheid. Continuering van deze regeling is nodig.
  6. Het ontwikkelen van een provinciale visie en het opstellen van een provinciaal beleidsplan voor het religieus erfgoed. Weliswaar is het religieus eerder door de provincie als zorgcategorie benoemd, er ontbreekt een structurele benadering van de problematiek.
  7. De mogelijke, en voor veel partijen aanvaardbare, oplossing van een gedeeltelijke herbestemming van kloosters en kerken, in combinatie met een kapelfunctie verdient ruim onder de aandacht gebracht te worden. Een open opstelling van gemeente en kerkelijke actoren is hierbij nodig. De gemeente kan pro-actief mogelijkheden voor nevengebruik en herbestemming onderzoeken in relatie tot ruimtelijke planontwikkeling.
  8. Onderzoek naar mogelijkheden voor beschermende maatregelen voor wederopbouwkerken, heeft prioriteit. Deze kerken lopen veel gevaar afgebroken te worden, ook wanneer zij duidelijk bouw- of cultuurhistorische kwaliteiten hebben.

Terug >